piątek, 23 sierpień 2019

  • Zbieramy środki na dalszą rozbudowę - windę
    w ramach akcji Kilometry Dobra 2019
  • Proszę przekaż nam 1 procent podatku
    KRS 0000015000
  • Zbieramy: nakrętki, makulaturę, folię polietylenową
    Jak możesz - przekaż nam niepotrzebne materiały recyclingowe
< >

OWI

ŚDS

PORADNIA

Ochrona zdrowia

Metody pracy

Zastosowanie stymulacji polisensorycznej w terapii dzieci niepełnosprawnych intelektualnie

mgr Urszula Piotrowska, nauczyciel-terapeuta, oligofrenopedagog
Ośrodek Rehabilitacyjno - Edukacyjno - Wychowawczy

 
Zmysły są głównymi kanałami dopływu bodźców do układu nerwowego. Pod wpływem ich działania w mózgu dochodzi do odbioru napływających informacji, przekształcenia ich i wiązania z wcześniej zdobytymi doświadczeniami. Dla prawidłowego rozwoju i funkcjonowania człowieka konieczny jest stały dopływ bodźców zmysłowych do układu nerwowego. Pozwalają one poznawać otaczający świat, uczyć się właściwego reagowania na cechy i wymagania środowiska, w którym żyjemy.
  Stymulacja wielozmysłowa ma na celu usprawnianie, pobudzanie do działania wszystkich zmysłów: wzroku, słuchu, smaku, węchu, dotyku i zmysłu równowagi. Terapia z zastosowaniem stymulacji polisensorycznej ma na celu stwarzać wychowankom odpowiednie warunki do odbierania wrażeń zmysłowych pochodzących zarówno z organizmu jak i otoczenia zewnętrznego.
  Zajęcia terapeutyczne powinno rozpocząć zachęcenie dziecka do odkrywania własnego ciała i jego możliwości. Posłużyć tutaj mogą ćwiczenia i zabawy nawiązujące do okresu prenatalnego i wczesnego dzieciństwa, w których dostarcza się bodźców proprioceptywnych (w zakresie czucia głębokiego) odpowiedzialnych za czucie stawów i uzyskiwanie informacji o położeniu ciała oraz przedsionkowych związanych z poczuciem równowagi i utrzymywaniem ciała w określonej pozycji.
  Czucie głębokie opiera się na informacjach dostarczanych przez receptory znajdujące się w skórze oraz mięśniach i ścięgnach.
  Układ przedsionkowy znajduje się w uchu wewnętrznym i dostarcza nam informacji o sile grawitacji, ruchu i położeniu ciała względem przestrzeni.
  Ćwiczenia stymulujące czucie głębokie pomagają zdobyć doświadczenia ruchowe i kształtują świadomość ciała. Do działań usprawniających propriocepcję należą: masowanie różnych części ciała, uciskanie i opukiwanie ich ręką lub przedmiotami takimi jak: szczotki, piłki, gąbki itp. Stymulacji czucia przedsionkowego służą ćwiczenia związane z kołysaniem w ramionach terapeuty, kołysaniem na huśtawce, w kocu, chodzeniem po ławce gimnastycznej, omijaniem przeszkód itp.
  Dotyk jest jednym z najwcześniej rozwijających się zmysłów. Struktury umiejscowione w skórze i na jej powierzchni odbierają wrażenia dotyku, nacisku, wibracji, ciepła, zimna i bólu oraz przesyłają te informacje do mózgu. Istnieją dwa rodzaje doznań czuciowych, dotyk pierwotny (propatyczny) odpowiadający za świadomość bycia dotykanym i dotyk różnicujący( epikryczny) umożliwiający róznicowanie czuciowe. Stymulacji zmysłu dotyku służą zajęcia polegające na bodźcowaniu ciała materiałami o zróżnicowanej powierzchni, wielkości, twardości, temperaturze i kształcie.
  Stymulacja analizatora słuchowego polega na dostarczaniu doświadczeń rozwijających wrażliwość i pamięć słuchową, a następnie analizę i syntezę słuchową. Ćwiczeniami usprawniającymi percepcję słuchową mogą być: wychwytywanie i różnicowanie odgłosów z otoczenia, lokalizowanie źródła dźwięku, zapamiętywanie słów i melodii itp.
  Bodźce zmysłowe dostarczane wychowankom w obszarze czucia głębokiego, dotyku oraz słuchu umożliwiają osiągnięcie przez nich ogólnej dojrzałości do percepcji wrażeń. Na ich podstawie można wprowadzać ćwiczenia stymulujące pozostałe zmysły.
  Zmysł powonienia nadaje zabarwienie emocjonalne wszystkiemu co robimy. Spowodowane jest to tym, że nerw odpowiadający za węch unerwia również układ limbiczny, który jest odpowiedzialny za nasze uczucia i zachowania. Zapachy mogą wywoływać najszybsze i najintensywniejsze reakcje emocjonalne. Pobudzać zmysł węchu będziemy już podczas demonstrowania zapachu, następnym etapem będzie określanie nazwy produktu na podstawie powonienia. W pracy terapeutycznej należy używać wyrazistych zapachów, podczas jednych zajęć nie demonstrować więcej niż dwóch trzech zapachów.
  Smak jest najbardziej "świadomy" spośród naszych zmysłów, wzmaga aktywną uwagę i koncentrację. Są cztery podstawowe rodzaje wrażeń smakowych: słodki, gorzki, słony i kwaśny. Są one odbierane poprzez poszczególne receptory rozłożone na różnych częściach języka, I tak smak słodki rejestrowany jest przez kubki smakowe położone na czubku języka, kwaśny- po jego bokach, zaś gorzki z tyłu. Stymulacja zmysłu smaku odbywa się poprzez uwrażliwianie wychowanków na bodźce smakowe, poznawanie smaku produktów spożywczych oraz różnicowanie smaków i poznawanie produktu na podstawie smaku. Stymulacja zmysłu smaku powinna iść w parze z pobudzaniem węchu i na odwrót.
  Stymulację zmysłu wzroku powinno rozpoczynać się od ćwiczeń rozwijających uwagę, spostrzegawczość i kontrolę wzrokową a następnie wprowadzać działania usprawniające pamięć oraz analizę i syntezę wzrokową. Propozycjami ćwiczeń mogą być: wodzenie wzrokiem za źródłem światła czy przedmiotem, szukanie ukrytego przedmiotu, wskazywanie zwierząt na obrazkach, układanie obrazka na wzorze.
  Terapeuta pracujący metodą stymulacji polisensorycznej, wszystkie zmysły powinien traktować jako równorzędne kanały dopływu informacji a pobudzanie ich uznać za jednakowo ważne. Stymulacja polisensoryczna jest metodą powszechnie stosowaną w OREW. Placówka posiada Salę Doświadczania Świata wyposażoną m. in. w kolumny wodne, światłowody, chodnik świetlny z grającą ścianą,projektor z zestawem tematycznych tarcz, łóżko wodne z podstawą muzyczną, domek lustrzany, zestaw do stymulacji węchowej. Podczas zajęć w Sali Doświadczania Świata wykorzystywane są elementy chromoterapii i aromaterapii, miejsce to dostarcza wiele bodźców wzrokowych, zapachowych, słuchowych i z zakresu czucia głębokiego.
       
001    002 

  Wychowankowie doświadczają stymulacji wielozmysłowej podczas zajęć prowadzonych metodą Porannego Kręgu - stymulacja według pór roku.   W placówce prowadzone są zajęcia z zakres Terapii żywienia. Podczas samodzielnego przygotowywania posiłków wychowankowie mają możliwość doświadczania produktów spożywczych wszystkimi zmysłami.
       
003    004 

  Stymulacja polisensoryczna ma też miejsce w środowisku naturalnym (przyrodniczym). Wtedy to dostarcza się najbogatszego materiału poznawczego. Dzięki spacerom i wycieczkom dydaktycznym wychowankowie mogą doświadczać wiele bodźców naturalnych, takich jakich nie są w stanie przeżyć w domowych warunkach. Będąc blisko natury mogą poczuć jej ciepło, chłód, doświadczyć kropli deszczu, płatków śniegu, mogą powąchać kwiaty, trawę, przytulić drzewo itp.
       
005    006 

Aby zajęcia te przyniosły efekt, muszą być zaplanowane i przemyślane, pozwoli to też uchronić przed natłokiem wrażeń.
Stymulacja polisensoryczna osób z niepełnosprawnością intelektualną zajmuje bardzo ważne miejsce w codziennym procesie ich rewalidacji. W trakcie zajęć prowadzonych metodą stymulacji zmysłowej wykorzystywane są następujące tworzywa i materiały:
- materiały półpłynne : kisiel, krochmal, pianki, żele, dżem, miód, galaretka itp.
- materiały sypkie: piasek, ryż, różnego rodzaju kasze, len, mąka pszenna, mąka ziemniaczana itp.
- materiały formowalne: glina, gips, plastelina, modelina, ciastolina, masa solna, ciasto itp.
- materiały naturalne: kamienie, muszle, szyszki, kasztany, żołędzie, liście itp.
- tworzywa kontrastujące: rzeczy twarde i miękkie, zimne i ciepłe, szorstkie i gładkie, różnorodne tkaniny, papier o różnej fakturze, folia aluminiowa, wata, gąbki, piłki różnego rodzaju, balony, korale.
Zajęcia z wykorzystaniem wymienionych tworzyw i materiałów są bardzo atrakcyjne dla dzieci. Przykuwają uwagę i wzbudzają ich zainteresowanie, niosą radość połączoną z głębokim przeżywaniem. Ćwiczenia te rozładowują emocje dzieci, poprawiają motorykę małą, usprawniają koordynację wzrokowo-ruchową, koncentrację uwagi. Dają poczucie bycia sprawcą i możliwość obserwowania efektów swoich działań.
 

Losowe zdjęcie

15.jpg

Kontakt

Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób
z Niepełnosprawnością Intelektualną
Koło w Przemyślu

ul. Wybrzeże Ojca Św. Jana Pawła II 78
37-700 Przemyśl

Tel / Fax: +48 16 677-89-18
E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
KRS: 0000015000
Konto: 79 8642 1155 2015 1506 7627 0015

Nasz Youtube