piątek, 23 sierpień 2019

  • Zbieramy środki na dalszą rozbudowę - windę
    w ramach akcji Kilometry Dobra 2019
  • Proszę przekaż nam 1 procent podatku
    KRS 0000015000
  • Zbieramy: nakrętki, makulaturę, folię polietylenową
    Jak możesz - przekaż nam niepotrzebne materiały recyclingowe
< >

OWI

ŚDS

PORADNIA

Ochrona zdrowia

Metody pracy

Metoda Domana - czytanie globalne

mgr Joanna Wirchanowicz, nauczyciel-terapeuta
Ośrodek Rehabilitacyjno - Edukacyjno - Wychowawczy

Jedną z metod pomagających dziecku w opanowaniu umiejętności komunikowania się za pomocą pisma jest metoda czytania całowyrazowego Domana. Została ona zmodyfikowana i dostosowana do potrzeb dzieci z autyzmem oraz potraktowana jako wstęp do nauki czytania i pisania. Może być również wykorzystana dla dzieci z uszkodzonym układem nerwowym, z porażeniem mózgowym, zespołem Downa, zespołem Aspargera i wielu innych. Dobre efekty uzyskuje się również stosując ją w pracy z dzieckiem nadpobudliwym psychoruchowo oraz z wszelkiego rodzaju sprzężeniami.
Zdaniem G. Domana małe dzieci mają wręcz " nieograniczony głód wiedzy połączony z łatwością przyswajania sobie nowych informacji"|(G.Doman 1992). Jest to podyktowane potencjałem i możliwościami mózgu, którego rzeczywisty rozwój następuje miedzy 1 a 5 rokiem życia. Dlatego też każdy rodzaj informacji przyswajany jest bez jakiegokolwiek świadomego wysiłku. Dziecko chce poznać każdą rzecz wielozmysłowo - dotknąć, usłyszeć, zobaczyć. W tym czasie może ono skojarzyć i przyswoić sobie równie szybko słowo mówione jak i pisane. G. Doman traktuje czytanie jako element dziecięcej zabawy, stąd też nazwa koncepcji - zabawa w czytanie.
Metoda ta jest doskonałym ćwiczeniem pamięci, percepcji wzrokowej, słuchowej i uwagi. Praca tą metodą zaczyna się od demonstrowania dziecku zestawu pojedynczych słów. Każdy zestaw składa się z pięciu słów, napisanych czerwonymi literami na specjalnie przygotowanych etykietach, które można samemu przygotować. W trakcie prezentowania etykiet zmieniana jest kolejność słów, tak aby wyrazy nie zaczynały się od tej samej litery. Następnie wycofywane jest jedno słowo, a na jego miejsce wkładamy nowe, z tego samego tematu. W zestawach łączy się zawsze wyrazy dotyczące jednej kategorii np. ubrania, części ciała, jedzenie itp.
Prezentację zaczynamy od słów dziecku najbliższych stopniowo przechodząc do bardziej abstrakcyjnych. To pierwszy etap nauki czytania.

1   2
     
3   4

 

Kolejnym etapem jest włączanie zestawów wyrażeń dwuwyrazowych (rzeczownik + przymiotnik) znanych dziecku już słów np. czerwone auto, zielony kubek, miła mama itp. Prezentacja tych wyrażeń przebiega według tych samych zasad, co pokazywanie słów. Równocześnie z prezentacją wyrażeń kontynuujemy zapoznawanie dziecka z nowymi pojedynczymi słowami. Można włączyć nawet elementy matematyki.
Następny etap pracy daną metodą to nauka czytania (prezentowania) prostych zdań. Gdy dziecko zaczyna dobrze czytać możemy budować zdania wykorzystując znane z wcześniejszych ćwiczeń etykiety. Stopniowo przechodzimy do zdań rozbudowanych wprowadzając coraz więcej słów oraz przyimki w postaci dwu - wyrazowych wyrażeń np. pod krzesłem, na krześle, za krzesłem itp. Prezentujemy te same wyrazy w różnych zdaniach, aby dać dziecku możliwość zapoznania się z ich odmianą np.

Czerwone auto stoi na stole.
Magda ma czerwony sweterek.
Tata pije z czerwonego kubka.

W miarę jak dziecko czyta coraz lepiej należy stopniowo zmniejszać wielkość liter, oraz zmienić kolor na czarny.
Ostatnim etapem pracy daną metodą jest tworzenie prostych książeczek o coraz bardziej złożonej formie i treści. Książeczki te możemy podzielić na trzy rodzaje:

- książeczki emocjonalne, których tematyka dotyczy bezpośrednich doświadczeń dziecka. W książeczce każde zdanie jest zapisane na osobnej kartce i jest poprzedzone ilustracją oddzieloną od zapisanej strony. W książeczce znajduje się pięć zdań. Dziennie prezentujemy dziecku 2 książeczki, które czytamy po 2-3 razy przez około 3 dni.
- książeczki z kategoriami, które możemy wprowadzić, jeżeli dziecko zapoznało się z bitami obrazkowo - wyrazowymi prezentowanymi według określonych kategorii np. zwierzęta, owoce itd. Opracowując taką książeczkę korzysta się z elementów znanych dziecku z prezentowanych wcześniej bitów według tej samej zasady jak w przypadku książeczek emocjonalnych. Dziennie pokazuje się 1 książeczkę.
- książeczki encyklopedyczne, które zawierają wiedzę na określony temat, mogą zawierać klika zdań na określony temat, a opracowany tekst nie musi być oddzielany od ilustracji. Kolor liter jest już zmieniony na czarny. Na tym etapie wprowadzamy pytania do tekstu tak przygotowane, że dziecko może odpowiedzieć na nie "tak"; lub "nie", na które odpowiedź wynika z czytanego tekstu, ale nie jest dokładnie zwerbalizowana.

Metodę czytania globalnego Domana można wykorzystać również do nauki pisania. W tym celu należy uświadomić dziecku, ze potrafi czytać, a że każde zdanie składa się z wyrazów, a wyrazy z liter. W przypadku dzieci niepełnosprawnych możemy wówczas wprowadzić tablice do ułatwionej komunikacji, a gdy dziecko nuczy się na tym pracować zapoznajemy je z komputerem. Bardzo często bity wyrazowe są łączone z bitami obrazkowymi, które również są ułożone według poszczególnych kategorii.

 

 5
 
 6
 
 7


Kiedy dziecko jest już zaawansowane w czytaniu całowyrazowym i zna kilka kategorii bitów wówczas możemy bawić się z dzieckiem w podpisywanie bitów etykietami. Możemy również za pomocą gotowych zdań opowiadać o sytuacji przedstawionej na obrazku lub opisywać znajdujący się na nim przedmiot. Ciekawym ćwiczeniem jest układanie historyjek obrazkowych, opowiadanie ich lub podpisywanie zdaniami układanymi z wyrazów. Do podpisywania bitów możemy również dołączyć ćwiczenia mowy czynnej, zachęcając dziecko do wypowiadania głosek. Metoda ta bowiem odgrywa istotną rolę w nauce porozumiewania się dziecka z zaburzeniami nadawania i odbierania mowy.

Bardzo ważną zasadą, o której należy pamiętać pracując daną metodą jest to, że nie dajemy dziecku do zabawy ani obrazków, które "bitujemy", ani, wyrazów, wyrażeń, czy opracowanych książeczek. Nie powinno się również zbyt często "sprawdzać" umiejętności dziecka, gdyż im częściej je sprawdzamy tym wolniej ono się uczy.
Literatura: G. Doman, J. Doman, "Jak uczyć małe dziecko czytać?", Bydgoszcz 1992

Losowe zdjęcie

3.jpg

Kontakt

Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób
z Niepełnosprawnością Intelektualną
Koło w Przemyślu

ul. Wybrzeże Ojca Św. Jana Pawła II 78
37-700 Przemyśl

Tel / Fax: +48 16 677-89-18
E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
KRS: 0000015000
Konto: 79 8642 1155 2015 1506 7627 0015

Nasz Youtube