piątek, 23 sierpień 2019

  • Zbieramy środki na dalszą rozbudowę - windę
    w ramach akcji Kilometry Dobra 2019
  • Proszę przekaż nam 1 procent podatku
    KRS 0000015000
  • Zbieramy: nakrętki, makulaturę, folię polietylenową
    Jak możesz - przekaż nam niepotrzebne materiały recyclingowe
< >

OWI

ŚDS

PORADNIA

Ochrona zdrowia

Metody pracy

Ćwiczenia logopedyczne rozwijające sposoby komunikacji

mgr Beata Jaworska, logopeda
Ośrodek Rehabilitacyjno - Edukacyjno - Wychowawczy


Prawidłowe kształtowanie się i rozwój komunikacji dziecka stanowi podstawę rozwoju całej jego osobowości. Dla osoby z zaburzonym rozwojem, silnym przeżyciem i wielką tragedią osobistą jest niezrozumienie go przez innych. Prowadzi to w konsekwencji do obniżenia aktywności mózgu, pogłębiania się jego dysfunkcji oraz zaburzeń zachowania. Często są to nieakceptowane społecznie "prymitywne próby" porozumiewania się, których celem jest albo zwrócenie uwagi na siebie, albo uniknięcie jakiejś nieprzyjemnej sytuacji. Sprawiające kłopot zachowanie ma być odebrane jako komunikat "Spójrz na mnie" lub "Proszę, nie każ mi tego robić" (S.von Tetzchner,H.Martinsen; 2002).

Specjaliści, zajmujący się dziećmi i młodzieżą w naszym Ośrodku, napotykają w procesie edukacji, terapii i codziennych relacji z nimi na szereg barier komunikacyjnych, wynikających z wielorakiej niepełnosprawności, upośledzenia umysłowego lub autyzmu podopiecznych.

Termin "komunikacja wspomagająca i alternatywna" w najogólniejszym rozumieniu jest używany do określenia odmiennych sposobów porozumiewania się . Jest to również wspomaganie zdolności mówienia, a przy braku mowy dźwiękowej, przyswajanie zastępczych sposobów komunikacji.

Standardem powszechnie używanym do opisu tej dziedziny jest skrót AAC (ang. Augmentative and Alternative Communication).

W kontaktach z podopiecznymi kierujemy się zasadami wypływającymi z filozofii komunikacji totalnej (D.Denton;1978) Zakłada ona, że każdy w celu zaspokojenia swoich potrzeb, powinien mieć możliwość używania wszystkich dostępnych mu kanałów komunikacyjnych. W tym celu, w kontaktach z niemówiącymi wychowankami stosowane są zindywidualizowane, różnorakie formy AAC, wspierane środkami technicznymi w postaci komunikatorów i programów komputerowych.

Wstępem do odnalezienia drogi skutecznego porozumiewania się jest obserwowanie i interpretowanie zachowań podopiecznych, powiązanie zachowania z sygnalizowaną potrzebą oraz wzmacnianie pożądanych zachowań w kierunku przekształcenia ich w sygnały komunikacyjne. Proces ten określa się wdrażaniem umiejętności przedjęzykowych. U dzieci i młodzieży z dysfunkcjami ruchowymi lub zachowaniami ze spektrum autyzmu umiejętności te ograniczają się często do kierowania wzroku na przedmioty, którymi są zainteresowane, potrząsania głową lub jedną z kończyn. Osoby z upośledzeniem umysłowym, sprawne manualnie, w procesie porozumiewania się wykorzystują gesty naturalne lub zunifikowane i połączone z symbolami graficznymi w systemie Programu Makaton.

Celem wstępnego etapu terapii umiejętności komunikacyjnych jest wzmacnianie aspektu sprawczości i intencyjności działań osoby niepełnosprawnej. Prowadzi to ma do udzielania odpowiedzi na pytania poprzez wskazanie wzrokiem lub gestem osoby, przedmiotu lub symboli "TAK-NIE".

logopedia 1logopedia 2


       Niezbędne jest sytuacyjne wykorzystanie możliwości ekspresji oraz wzmacnianie możliwości porozumiewania się i inicjowania kontaktów. Sposób porozumiewania się z podopiecznym nie powinien ograniczać się do komunikowania informacji negatywnych (bólu, głodu, niezadowolenia), ale prowadzić ma również do zadawania pytań, zaprzeczeń i dokonywania wyboru aktywności.
Stosowany w naszym Ośrodku system komunikacji alternatywnej to:
- Program Makaton- system gestów wzmacniany mową i symbolami graficznymi;
- system znaków graficznych PCS (ang. Picture Communication System) wspierany mową i komunikatorami.

Program Językowy Makaton powstał w 1972r. w Wielkiej Brytanii i początkowo opierał się na porozumiewaniu za pomocą znaków manualnych, w znacznym stopniu wykorzystujących system Języka Migowego. W wyniku przeprowadzonych badań opracowano listę 350 słów obejmujących podstawowe pojęcia dnia codziennego. Zapamiętanie ich sprawiało osobom niepełnosprawnym intelektualnie duży problem, w związku z tym w 1985 r. włączono w Program Makaton znaki graficzne (symbole). W chwili obecnej Słownictwo Podstawowe w Makatonie to 450 gestów i symboli graficznych. W odróżnieniu od języka migowego w Makatonie wykonywane gesty wspomagają tylko słowa kluczowe (pojęcia, które niosą najwięcej informacji w zdaniu), a nie każde wypowiadane słowo. Wykonywanym gestom powinna - w miarę możliwości- towarzyszyć poprawna gramatycznie mowa (B.B. Kaczmarek; 2006). Oprócz gestów wykorzystuje się wyraz twarzy, kontakt wzrokowy, ton głosu, postawę ciała i ruch.
       

logopedia 3    logopedia 4 


Drugi - po gestach - rodzaj znaków wykorzystywanych w Makatonie to symbole graficzne. Są to proste, czarno - białe rysunki liniowe, które stanowią graficzna reprezentację pojęć. Nie posiadają one haseł wpisanych w symbol, jak to ma miejsce np. w Piktogramach. Hasła mogą być jednak wpisane pod znakami.
logopedia 5Znaki Makatonu nie zastępują mowy, stanowią jedynie jej uzupełnienie, pomagają zobaczyć wypowiadane słowa. Mogą być one połączone z innymi systemami komunikacyjnymi, np. Piktogramami lub PSC, a znaki manualne mogą być włączane do wszystkich form AAC. Osoby uczące znaków mogą również swobodnie tworzyć własny zestaw pojęć, nie kierując się kolejnością poziomów (poziom I zawiera pojęcia związane z najbliższym otoczeniem dziecka), a traktując je jedynie jako listę zasobu niezbędnych pojęć (B.B. Kaczmarek; 2006).


logopedia 6 

Każda aktywność może być połączona z gestem i symbolem, a nauczanie w kontekście sytuacyjnym podnosi skuteczność ich stosowania i podnosi rozumienie mowy, która zawsze powinna towarzyszyć pokazowi znaków.
Najważniejszym czynnikiem wpływającym na proces przyswojenia Makatonu jest potrzeba komunikacyjna i siła motywacyjna danego znaku. Łatwiej przyswoić znak, który ma dla danej osoby większe znaczenie. Należy też pamiętać o konieczności upraszczania znaków manualnych i dostosowania ich do możliwości osób o obniżonej sprawności motorycznej.
Każda osoba niepełnosprawna ma indywidualne tempo przyswojenia znaków i symboli. Skuteczne porozumiewanie się Makatonem nie jest jednak możliwe bez objęcia programem nauczania, oprócz opiekunów i terapeutów innych partnerów komunikacyjnych osób posługujących się tym systemem: rodziców, rodzeństwa i wszystkich osób, które z różnych powodów wchodzą w kontakt z osobą niepełnosprawną.
Brak widocznych efektów nie powinien skłaniać do rezygnacji, ale raczej wzbogacania metod ich nauczania, a kluczem do sukcesu jest konsekwentne stosowanie znaków w odpowiednich sytuacjach.
PSC (ang. Picture Communication System) to jeden z graficznych systemów AAC. Jest to jeden z najbardziej rozpowszechnionych systemów symbolicznych na świecie. Został on opracowany na przełomie lat '70 i '80 przez R. Johnson w Stanach Zjednoczonych. Dziś system PSC zawiera 3000 symboli uporządkowanych w takie kategorie jak: ludzie, rzeczowniki, czasowniki, przymiotniki, jedzenie, emocje, symbole opisowe, czas wolny, itd. Każdy symbol posiada nad obrazkiem napis odpowiadający jego treści. Mogą to być pojedyncze słowa, często używane zwroty lub zdania.

logopedia 7

logopedia 8

Obrazki są kolorowe, a symbole często przedstawione w wielu wariantach (np. pojemniki, ludzkie twarze, budynki), aby wybrać znaczenie optymalne dla danego użytkownika. Część symboli przedstawia graficzną wersję amerykańskiego języka migowego. System PSC jest na tyle przejrzysty i estetyczny, że osoby niemówiące bardzo szybko zaczynają rozumieć znaczenie symboli i chętnie wykorzystują je do porozumiewania się.
 logopedia 9
Środki techniczne wspierające AAC

KOMPUTER - świat osób niepełnosprawnych : z poważnymi zaburzeniami mowy, wzroku, z niedowładami kończyn i niepełnosprawnościami sprzężonymi wzbogacony został dzięki komputerowi w rewolucyjny sposób . Dobierając właściwe oprogramowanie i urządzenie peryferyjne, komputer może stać się wspaniałym narzędziem terapii, edukacji i porozumiewania się osób niepełnosprawnych, dając im poczucie niezależności.
 logopedia 10

KINDTRAC - dwuprzyciskowa, podłączona do komputera "myszka - piłka", przeznaczona dla osób o ograniczonych możliwościach motorycznych. KidTrac posiada funkcję przewijania zawartości ekranu.
Dzięki przyciskom, przygotowuje również do umiejętności posługiwania się komunikatotem.

KOMUNIKATORY - urządzenia do nagrywania i odtwarzania komunikatów słownych, wspomagające komunikację osób niemówiących.

MAGIC TOUCH - ekrany dotykowe, które można przyłączyć do poprzedniej części istniejącego monitora.

TECH/TALK - komunikator umożliwiający przygotowanie 8 komunikatów na 6 poziomach, popartych obrazkami lub/i napisami umieszczonymi w kolejnych okienkach komunikatora, adekwatnych do nagranych komunikatów.

TECH/FOUR - komunikator umożliwiający nagranie 4 komunikatów, w czterech okienkach komunikatora.

GO TALK - jest to seria komunikatorów - lekkich, przenośnych i wytrzymałych urządzeń, które są idealne do użycia przez osoby niemówiące.

GOTALK 4+ - komunikator z 4 klawiszami zmiennymi i 2 stałymi, do nagrywania komunikatów na 5 poziomach.

Losowe zdjęcie

34.jpg

Kontakt

Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób
z Niepełnosprawnością Intelektualną
Koło w Przemyślu

ul. Wybrzeże Ojca Św. Jana Pawła II 78
37-700 Przemyśl

Tel / Fax: +48 16 677-89-18
E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
KRS: 0000015000
Konto: 79 8642 1155 2015 1506 7627 0015

Nasz Youtube